Η συζήτηση για την προληπτική εξέταση με μαστογραφία:Να γίνεται ή να μην γίνεται; Και αν γίνεται, κάθε πότε να γίνεται;

Αναζωπυρώθηκε στις ημέρες μας και πάλι η συζήτηση για την προληπτική μαστογραφική εξέταση των ασυμπτωματικών γυναικών.
Φαίνεται ότι διανύουμε μία περίοδο, όπου οι κατεστημένες αντιλήψεις δοκιμάζονται. Έτσι, η απόλυτη βεβαιότητα για την χρησιμότητα της προληπτικής μαστογραφίας και του τρόπου που αυτή εφαρμόζεται κλονίζονται, αφού αυξάνει ο αριθμός των μελετών και οι συστάσεις έγκυρων συμβουλευτικών και επιστημονικών οργανισμών που αμφισβητούν την ετήσια προληπτική μαστογραφία κάθε χρόνο από την ηλικία των 40.

Η σοβαρότερη αμφισβήτηση, που τράβηξε - όπως ήταν αναμενόμενο- το ενδιαφέρον των Μ.Μ.Ε., προήρθε από τη δημοσίευση ενός άρθρου στο έγκυρο περιοδικό British Medical Journal, στις 4 Φεβρουαρίου.
Σ' αυτό το άρθρο, με τίτλο "  Εικοσιπέντε χρόνια παρακολούθησης στην Καναδική εθνική μελέτη πληθυσμιακού ελέγχου σχετικά με την επίπτωση και τη θνησιμότητα του καρκίνου μαστού: μία τυχαιοποιημένη μελέτη διαλογής", οι συγγραφείς καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι σε γυναίκες ηλικίας 40 - 59 ετών ο ετήσιος μαστογραφικός έλεγχος δεν μείωσε την θνησιμότητα από τον καρκίνο του μαστού περισσότερο απ' ό,τι έκανε η κλινική εξέταση ή η συνηθισμένη φροντίδα, όταν υπήρχαν ελεύθερα διαθέσιμες οι επικουρικές θεραπείες.

Στην μελέτη συμμετείχαν 15 κέντρα πληθυσμιακού ελέγχου από 6 περιφέρειες του Καναδά. Οι γυναίκες που συμμετείχαν ήταν 89.835. Στα έτη 1980-85 οι μισές εξ' αυτών έκαναν κάθε χρόνο μαστογραφία και οι άλλες μισές κλινική εξέταση ( και συνήθη εξέταση). Στα 5 χρόνια του ελέγχου διαγνώστηκαν 666 καρκίνοι στην ομάδα της μαστογραφίας ( με 44,925 συμμετέχουσες) και 524 καρκίνοι στην ομάδα ελέγχου (με 44.910 συμμετέχουσες). Εξ΄αυτών 180 γυναίκες στην ομάδα της μαστογραφίας και 171 στην ομάδα ελέγχου πέθαναν κατά τη διάρκεια της 25ετούς παρακολούθησης. Η συνολική αναλογία κινδύνου θανάτου από καρκίνο του μαστού που διαγνώστηκε κατά την περίοδο του πληθυσμιακού ελέγχου και σχετιζόταν με τη μαστογραφία ήταν 1.05 (95% CI 0,85 - 1,30). Τα αποτελέσματα ήταν ίδια για τις ομάδες των γυναικών ηλικίας 40 - 49 και 50 -59 ετών.

Καθ' όλη τη διάρκεια της μελέτης 3.250 γυναίκες στην ομάδα που έκανε μαστογραφικό έλεγχο και 3.133 στην ομάδα ελέγχου διαγνώστηκαν με καρκίνο. Εξ΄αυτών 500 και 505 αντίστοιχα πέθαναν από εξαιτίας της νόσου. Έτσι, αθροιστικά η θνησιμότητα από καρκίνο του μαστού ήταν ίδια μεταξύ των γυναικών που έκαναν μαστογραφία και εκείνων που δεν έκαναν. ( HR 0.99, 95% CI 0.88 - 1.12).
Μετά, δε, από 15 χρόνια παρακολούθησης ένας υπολειπόμενος αυξημένος αριθμός 106 καρκίνων παρατηρήθηκε στην ομάδα της μαστογραφίας, που αποδίδεται στην υπερ-διάγνωση.
Όπως ήταν αναμενόμενο υπήρξαν έντονες αντιδράσεις, τόσο για τη μελέτη, όσο και γιατί το περιοδικό την δημοσίευσε.

Στο δεύτερο θέμα, οι επικριτές έχουν άδικο, γιατί μία από τις κριτικές που βάσιμα εγείρονται